AĞIZ SAĞLIĞININ SİSTEMİK HASTALIKLARLA İLİŞKİSİ

Dr.Gözde AYSEL 13 Mar 2022

Ağız ve diş sağlığında temel amaç diş çürükleri ve diş eti hastalıklarını önlemek ve ağzınızın genel sağlığını korumaktır.

Ağız ve diş sağlığında temel amaç diş çürükleri ve diş eti hastalıklarını önlemek ve ağzınızın genel sağlığını korumaktır. Sağlıklı ağız; enfeksiyon, yara ve diş ve diş etleri ile ilgili diğer sorunların olmaması, genel sağlığınızın korunmasında da çok önemlidir.

Hastalık ve diğer durumlar diş sağlığınızı, diş sorunları da vücudunuzun diğer kısımlarını etkileyebilir. Ağız sağlığınıza doğru bakımı uygulamamak diğer sağlık sorunlarına yol açabilir.

Yetersiz ağız sağlığının genel sağlık ve yaşam kalitesi açısından sosyal etkileri bilinmektedir. Yetersiz ağız sağlığı çiğneme performansına ve efektif besin seçimine olumsuz etkiler yaparak genel sağlık açısından bir risk oluşturabilmektedir. Yaşlanmaya bağlı olarak meydana gelen birçok hastalık (örn. Hipertansiyon, kalp hastalıkları, kronik solunum rahatsızlıkları, boşaltım ve psikiyatrik problemler), sistemik hastalıklar ve bunların tedavilerinin yan etkileri (ilaç tedavileri) ağız sağlığını aksatabilmekte (azalan tükürük akışı gibi) ya da olumsuz yönde etkileyebilmektedir.

DİŞ SAĞLIĞI VE DİĞER HASTALIKLAR

Genel sağlığınız ve diş sağlığınız birbiriyle bağlantılıdır. Kötü ağız sağlığı alışkanlıkları hastalık riskinizi artırır ve bazı hastalıklar veya durumlar ağız sağlığınızı negatif yönde etkileyebilir. Ağız sağlığınız vücudunuzun diğer kısımlarını etkileyebilir. Bu nedenle, iyi diş sağlığı alışkanlıkları genel sağlığınız açısından önemlidir. Ağzınızda pek çok bakteri türü bulunmaktadır. Bazıları zararsızken, bazıları ağzınızda veya vücudunuzun başka kısımlarında sorunlara neden olabilir. Kötü diş sağlığı alışkanlıkları, zararlı bakterilerin diş etlerinize ve dişlerinize saldırmasına, diş eti hastalıkları ve diş çürümesine yol açar. İyi diş sağlığı alışkanlıkları, çoğu zararlı bakterinin ağzınızda ve vücudunuzun diğer kısımlarında sorunlara neden olmasını önler. Çeşitli durumlarda, zararlı bakteriler ağız yoluyla kan dolaşımına girebilir veya vücudunuzun diğer bölgelerine yayılabilir. Bu durum meydana geldiğinde, ciddi sağlık sorunları olasılığı vardır. Benzer şekilde, sağlık sorunları ve durumları ağzınızda sorunlara neden olabilir. İşte kötü diş sağlığı alışkanlıkları nedeniyle yaşayabileceğiniz olası sorunlar:

Diyabet: Diyabet ya da diğer adıyla bilinen şeker hastalığının ortaya çıkışının birden çok sebebi vardır. Vücudun şeker dengesi bozulduğunda ve kontrol edilemez hale geldiğinde birçok vücut fonksiyonu aksayabilmektedir. Ancak ağız içinde de ciddi bulgular ortaya çıkabilmektedir. En sık görülen bulgular; ağız içinde, dilde, damakta ve iç yanakta ilerlemiş yaralar, ileri dönemde diş etlerinde ve dişlerin etrafındaki kemik dokusunda yaygın iltihaplar, diş köklerinin bulunduğu bölgedeki çene kemiğinde erime, dişlerin sallanması, kemik erimesine bağlı olarak damakta düzleşme, ağız içinde yanma hissi, yüz bölgesinde kısa süreli şiddetli ağrılar, çok fazla diş taşı oluşumu, tükürük bezlerinde büyüme ve gereğinden az çalışması ve ağız kuruluğu, ani ve hızlı diş harabiyetine yol açan çürüklerdir.

Anemi: İleri anemi vakalarında dil ve ağızda yanma, bazen yutkunma zorluğu ve dudak köşelerinde çatlamalar görülebilmektedir. B12 vitamininin eksikliğine bağlı olarak gelişen anemide dil ağrılı, şiş ve kırmızı hale gelmektedir. Demir eksikliğine bağlı gelişen anemilerde de vücudun iltihaba karşı olan cevabı azalmaktadır ve ağız bölgesinde gelişen iltihabın yıkıcılığı ağız sağlığı açısından artacaktır.

Kalp hastalığı: Araştırmacılar, kötü diş alışkanlıkları ve kardiyovasküler hastalık arasında bir bağlantı olduğunu düşünüyor. Ağız bakterilerinin neden olduğu diş eti hastalığından kaynaklanan enflamasyon bağlantıda önemli bir role sahip olabilir.

Zayıflamış bağışıklık sistemi: Bağışıklık sistemi zayıflamış olanlarda, vücudun diğer kısımlarına yayılan ağız enfeksiyonlarının olması daha muhtemel olabilir. Örneğin, HIV/AIDS hastalarında ağızda ağrılı yaralar oluşabilir.

Osteoporoz: Osteoporoz (kemik erimesi), kemiklerin kırılganlaştığı ve kırıklara daha yatkın hale geldiği bir durumdur. İlerleyen yıllarda sıklıkla meydana gelen bu durum, diş kayıpları ve çene kemiği kaybı ile bağlantılı olabilir.

Enfeksiyonlar: Bakteriler, diş eti hastalığı nedeniyle kan dolaşımına girebilir. Enfeksiyonlar vücudunuzun başka bölgelerine yayılabilir.

Kanser: Ağız kanseri, acil müdahale gerektiren ciddi bir medikal durumdur. İlerleyen evrelerde, ağız kanseri vücudun diğer kısımlarına yayılabilir. Sigara kullanımı, ağız kanseri gelişiminin önemli risk faktörüdür.