EKONOMİYE İLİŞKİN DÜZENLEMELER İÇEREN KANUN TEKLİFİ TBMM GENEL KURULUNDA

Türkiye - Gündem Perşembe 07 Aralık 2023 10:42

TBMM Genel Kurulunda, ekonomiye ilişkin düzenlemeler içeren Bazı Kanun ve Kanun Hükmündeki Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin birinci bölümünde yer alan 29 madde kabul edildi.

Ekonomiye ilişkin düzenlemeler içeren kanun teklifi TBMM Genel Kurulunda

Teklifin Genel Kurulda kabul edilen maddelerine göre, Türkiye limanları arasında kabotaj yapan gemilerin kaptanlarına ve yabancılara ait deniz taşıtlarının sahiplerine uygulanacak idari para cezasının üst sınırı artırılacak.

Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun'da bulunan ve güncelliğini yitiren tutarlar güncellenecek. Gemilerde izinsiz yolcu taşınması ile taşıma haddinden fazla yolcu ve yük taşınmasına yönelik cezalar artırılacak.

Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'da yapılacak değişiklikle, haciz zaptı elektronik ortamda düzenlenebilecek. Vergi borçlarına karşılık gayrimenkul alınmasına ilişkin maddenin uygulama süresi 31 Aralık 2028'e uzatılıyor.

Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi istisnası, ilk konut hariç kaldırılıyor.

Gerçek kişilerin; internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden metin, görüntü, ses, video gibi içerikler paylaşan sosyal içerik üreticilerinin bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar ve bu ortamlar üzerinden verilen bireysel kurs, eğitim, veri işleme ve geliştirme, ürün tanıtımı gibi hizmetlerden sağlanan kazançlar ile akıllı telefon veya tablet gibi mobil cihazlar için uygulama geliştirenlerin elektronik uygulama paylaşım ve satış platformları üzerinden elde ettikleri kazançlar gelir vergisinden müstesna olacak.

Gerçek kişilerce, kanuni ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan anonim ve limited şirket niteliğindeki kurumların ödenmiş sermayesinin en az yüzde 50'sine sahip olunması ve elde edilen kar payının elde edildiği takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye getirilmesi şartıyla elde edilen kar paylarının yarısı gelir vergisinden muaf olacak.

Ayrıca, elde edilen kar payları gelirlerinin yarısı olarak uygulanan istisnaların azaltılması veya artırılmasında, yabancı kurumların ödenmiş sermayesinin en az yüzde 50'sine sahip olunması şartının azaltılması veya artırılmasında Cumhurbaşkanına yetki veriliyor.

Mükelleflerin ihracat, yurt dışında inşaat, onarma, montaj ve taşımacılık işleri ile ilgili yaptıkları ve belgesini temin edemedikleri giderlerine karşılık hasılatın binde beşini aşmamak şartıyla hesaplanan tutarın indirim konusu yapabilmesine yönelik düzenleme yürürlükten kaldırılıyor.

Kazançların Türkiye'ye transferi

Yurt dışında verilen mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kayıt tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon gibi bazı hizmetler ile yabancılara verilen eğitim ve sağlık hizmetlerinden elde edilen kazançların tamamının, elde edildiği takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmesi şartı getirilerek, indirim oranı yüzde 50'den yüzde 80'e çıkarılıyor. Ayrıca, Cumhurbaşkanına, istisnadan faydalanılabilmesi için Türkiye'ye transfer edilmesi gereken kazanç tutarını belirleme yetkisi veriliyor.

Yıllara sari inşaat işlerinde tevkifat oranının belirlenmesi, işin nevine göre ayırım yapılabilmesi ile mevduat, katılım ve döviz tevdiat hesapları için uygulanabilecek tevkifat oranları için Cumhurbaşkanına yetki veriliyor.

Yabancı para cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden sağlanan gelirler ve döviz cinsinden açılmış hesaplardan elde edilen faiz gelirleri ve kar payları üzerinden yapılacak vergi tevkifatına ilişkin oranı ayrı ayrı veya birlikte yüzde 40'a kadar artırmaya ve oranları her bir sermaye piyasası aracı, ihraç edenler, ihraç veya iktisap tarihi, hesap türü, hesap açılış tarihi, kazanç ve irat türü ile bunların vadesi, elde tutulma süresi ve bunları elde edenler itibarıyla yatırım fonlarının katılma belgelerinin fona iade edilmesinden veya diğer şekillerde elden çıkarılmasından elde edilen kazançlar için fonun portföy yapısına göre, ayrı ayrı yüzde 40'a kadar artırma konusunda Cumhurbaşkanına yetki veriliyor.

Sporcu ücretlerinin sabit oranlarda tevkif suretiyle vergilendirilmesi ve elde edilen ücret gelirlerinin gelir vergisi tarifesinin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı aşması halinde yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesine ilişkin uygulamanın süresi 31 Aralık 2028'e kadar uzatılıyor. Ayrıca, Cumhurbaşkanı'na oranları artırma ve azaltma yetkisi veriliyor.

Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar için gelir ve kurumlar vergisi açısından istisnanın uygulama süresi de 31 Aralık 2028'e kadar uzatılıyor.

Makina ve teçhizat için uygulanacak amortisman süresi uzatılıyor

Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde yer alan ve üçüncü kişilerle paylaşılabilecek bilgilerin genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ve tüzel kişilerle paylaşılması karşılığında sorgu veya dönen kayıtlar karşılığında "katılma payı" alınacak.

Kanunla kurulmuş kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşlardan yaptıkları görevleri dikkate alarak "katılma payı" alınmaması ya da daha düşük tutarlı alınması hususunda Hazine ve Maliye Bakanlığına yetki veriliyor.

Sorgu veya dönen kayıt başına 25 kuruştan az olmamak üzere alınabilecek katılma payının tutarı, sorgulanan veya dönen verinin sayısı, boyutu ve kapsamı, verinin sorgulama dışında toplu olarak paylaşılması durumunda paylaşılan verinin sayısı, boyutu, kapsamı ve mükellef sayısı ayrı ayrı veya birlikte dikkate alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenebilecek. Katılma payları, yeni bir belirleme yapılmadığı sürece, her yıl bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranında artırılacak.

Sanayi sicil belgesini haiz mükelleflerce münhasıran imalat sanayiinde veya AR-GE, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde bulunan mükelleflerce bu faaliyetlerinde kullanılmak üzere ya da yatırım teşvik belgesi bulunan mükelleflerce bu belge kapsamında 31 Aralık 2023 tarihine kadar iktisap edilen yeni makina ve teçhizat için uygulanacak amortisman süresi, 31 Aralık 2024 tarihine kadar uzatılıyor.

Finans şirketleri için enflasyon muhasebesi erteleniyor

Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki şirketler, ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketlerinin geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2024 ve 2025 hesap dönemlerinde yapacakları enflasyon düzeltmesi sonucu oluşacak kar veya zararlar, kazancın tespitinde dikkate alınmayacak.

Ayrıca Cumhurbaşkanına, anılan kurumlarca geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2026 hesap döneminde enflasyon düzeltmesi yapılması durumunda, enflasyon düzeltmesi sonucu oluşacak kar veya zararların kazancın tespitinde dikkate alınmaması yönünde düzenleme yapma yetkisi veriliyor.

Damga vergisinin, ihale sözleşmesinin yararlanılmayan kısmı iade edilebilecek

Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'da yapılacak değişiklikle, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte görev yapan il ve ilçe seçim kurullarında bulunan siyasi partilerden alınan üyeler haricindeki kurul üyelerinin görev süresi, 2025 yılı Ocak ayının son haftasında yapılacak yeni oluşuma kadar uzayacak. 2025 Ocak ayının son haftasında kurullar tüm üyeleriyle yeniden oluşturulacak.

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Yönetim Kurulu, kurumun ücret cetvelleri ile personel performans değerlendirme kriterleri kapsamında yapılacak ödemeleri, Başkanlığın önerisi üzerine görüşerek karara bağlamaya yetkili olacak.

Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikayet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi halinde, damga vergisinin sözleşmenin hükmünden yararlanılmayan kısmı iade edilebilecek.

İlgililerin bir kusuru olmaksızın nüfus idarelerinden kaynaklanan maddi hatalar nedeniyle nüfus idarelerince yapılan resen düzeltmelere istinaden ticaret sicilinde ve tapu kayıtlarında yapılan düzeltmeler, harçlardan istisna tutulacak.

Harçlar Kanunu'nda yer alan "yola elverişlilik belgeleri" ibareleri "liman çıkış belgeleri" şeklinde değiştiriliyor.

Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda, cari yıl yatırım programında yer alan kamu yatırımlardaki uluslararası ihaleye çıkarılma şartına bağlı getirilmiş olan harç istisnası, yalnızca ülkeye döviz girişine hizmet eden yabancı para ile finanse edilen yatırımlar yönünden devam edecek.

Mevcut uygulamada ismi değiştirilen belgelerin yeni isimlerine yer verilen teklifte, Harçlar Kanunu kapsamında bulunmayıp denizcilik mevzuatında yer alan diğer sörvey belgeleri harç kapsamına alınıyor ve harç tutarları yeniden belirleniyor. Ayrıca seyir izin belgelerinden alınacak harçlara ilişkin tarife oluşturuluyor.

Teklifle, bağlama kütüğü harçlarının artırılarak yıllık alınması öngörülüyor. Bağlama kütüklerine kaydedilen gemi, deniz ve iç su araçlarına verilecek ruhsatnamelerden gemi, deniz ve iç su aracının boyuna göre her yıl için 5 metreden 7 metreye kadar olanlardan 3 bin 500, 7 metreden 9 metreye kadar olanlardan 5 bin, 9 metreden 12 metreye kadar olanlardan 7 bin 500, 12 metreden 15 metreye kadar olanlardan 15 bin, 15 metreden 20 metreye kadar olanlardan 25 bin, 20 metreden 30 metreye kadar olanlardan 50 bin, 30 metreden büyük olanlardan 100 bin lira alınacak. Bu uygulamalar 1 Ocak 2024 tarihinde yürürlüğe girecek.

6 Şubat depremlerinden etkilenen ve Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi kabul edilen Adana, Adıyaman, Batman, Bingöl, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kayseri, Kilis, Malatya, Mardin, Niğde, Osmaniye, Şanlıurfa ve Tunceli'de faaliyet gösteren seyahat acentelerinden, Türkiye Seyahat Acentaları Birliğine ödemeleri gereken 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin yıllık aidatları alınmayacak.

Türk Sivil Havacılık Kanunu'nda yapılan değişiklikle, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde kiralanan yabancı tescilli hava araçlarıyla da Türkiye içinde iki nokta arasında havayolu ile ticari amaçla yolcu, posta ve yük taşımaları yapılabilecek.

ABONE OL