BU UYGULAMA ASLA DÜZELMEZ!

Fehmi KETENCİ 02 Eki 2022

Konu giderek kronikleşen, yanlış özellikle de kasıtlı uygulamalarıyla iyice çığırından çıkan, çıkarılan bir durumun yorumlanmasıdır.

      Konu giderek kronikleşen, yanlış özellikle de kasıtlı uygulamalarıyla iyice çığırından çıkan, çıkarılan bir durumun yorumlanmasıdır.

      Bir süredir, genelde “sosyal medyadaki teknoloji dayatması” başlığı altında yazdığım konu ve o yazılanlardan beri pek de değişenin olmadığı bir durumdayız.

      En kötüsü ise iyileşme gibi bir değişimden ziyade daha da kötüleşen kontrolden çıkan bir konu bu. Bununla ilgili olarak birkaç ay önce yazdıklarımla şimdi yazmak isteyeceklerimle tamamen aynı. İnternet medyasında takipçilere dayatma haberler ve sunum yöntemleri aynen devam ediyor. Hatırlatma için, aylar öncesinde yazdığım bir bölümü aynen buraya aktardım. Bugün yazmak istediklerim de neredeyse kelimesi kelimesine aynı yorumlar olacaktı.

      O zaman yazdıklarıma bakalım:

      “Araştırmalarım sırasında sorduğum ve yanıtını aldığım soruların en başında olanı, “internet haberlerini, nereden ve nasıl takip ediyorsunuz” şeklindeydi. Beraberinde; “sosyal medyayı ne kadar, ne şekilde ve hangi mecralardan takip etkilerini” soruyordum. “Özellikle internet haberciliğini bilgi kaynağı olarak kullanıp kullanmadıkları ve ne sıklıkta kullandıkları” sorduklarımdandı. “Kaynak olarak kullandıkları bu internet haber ve bilgilerine ne kadar güvendikleri. Ne sıklıkla kullandıkları ve internet izlemede karşılaştıkları zorluklar ve yaşadıkları olumsuzluklar ve özellikle de, internette, sosyal medyada yayınlanan ilan ve reklamları ne kadar izledikleri” şeklindeydi.”

      “Haber takibi için kullanılan internette, sosyal medya haberlerini takip edebilmek neredeyse imkansızlaştırıldı. Oldukça sorumsuzca bir yayın tercihinin uygulandığı bir dönem ısrarla sürdürülüyor. İnterneti, sosyal medyayı kullanan takipçilerin en çok şikayetçi oldukları olumsuzluklar da, internet yayınlarındaki haberlerin yayın akışlarının kötü kurgulanması kötü uygulamalarıdır. Reklamların plansız, yasakları hiçe sayar, takipçileri umursamaz şekilde kullanılması, başta gençler olmak üzere herkesi bıktırmış durumda. İnternet haberciliğini belirleyen yasalar yeterli ve caydırıcı olmadığı için, sorumluluk ve takipçilere saygıdan yoksun bu yöntem habercilik neredeyse kapanın elinde kalmış durumda. Yayınlanan haberlerin başı, sonu belli olmadığı gibi çoğunlukla inandırıcılıktan çok uzaktalar. Yazım kurallarının çok uzağında olan haberleri okuyabilmek iyice imkansızlaştırılmış. Haberi takip edemiyorsunuz. Haber içindeki konuyu koparan tekrarlar, yazım hataları, bozuk cümleler, özensiz Türkçe kullanımı, haber yazma tekniğinin çok uzağındaki kurgu, haber takibini olabildiğince zorlaştıran bir durumda. İnternet, sosyal medya ulaşım araçlarının en çok kullanılanı cep telefonlarından haber takip edenlerin bu konudan çok şikayetçi olduklarını söylemeden geçemeyeceğim. Yaptığım araştırmalarda, soruların finalinde bu konuyla ilgili ağır eleştirilerin başı çektiğini rahatça görebiliyorum.”

      O zamanlarda yazdıklarım aynen bunlardı. Hala değişen bir şey yok.

      Bu yapılanlar gazetecilikten öte, sosyal medya okurlarını sorumsuzca kandırmaktan başka bir şey değildi. Buna “sosyal medya”, diğer bir tanımlamasıyla “Yeni Medya” denmesi ve internet takipçilerinin sosya medyadaki teknoloji dayatmasına mahkum edilmesineden başka bir şey değildi. Tekrar söylüyorum, buna internet gazeteciliği denemez.

     Hep sordum ve sormaya da devam edeceğim. Bu saçma sapan dayatma; internetteki sosyal medya haberciliğini takip eden ve oraları ürün reklam-tanıtım mecrası olarak kullanan reklamverenlerin bundan ne kadar memnun veya rahatsız oldukları konusunda henüz kesin verileri toparlayamadım ama, görünen o ki, bende yoğunlaşan algı, çaresizlikten ve çok daha ucuz olması nedeniyle kullanmak zorunda oldukları bir alan olduğu paralelinde sonuçların çıkacağı şeklindedir. 

      Asıl merak ettiğim ve tekraren yazacağım; bu gelinen durumun üzüntü verici ve şaşırtıcı olanı, internetteki, sosyal medya ağırlıklı haber taşıyıcıların neredeyse tümünün, günlük gazetelerin, televizyonların web sayfaları olmasıdır. Belirgin bir tekelleşme  hareketinin bilinçli uzantısı olarak, “üzüm üzüme baka baka kararır” misali, yapılan bu bıktırıcı hataların, amacından iyice saptırılan bu uygulamalarının öyle kolay düzelebileceğini düşünmüyorum. Bu uygulama biçimi bilinmeyen bir yerden yönetilen, planlanan, dayatmaya, bir tekele dönüşmüş durumdadır. Yöntem ve kalıp aynı.

      Hiç ağlayıp sızlanmayalım. Bu kötü uygulamalar ancak internet yayıcılığında öne çıkan sosyal medyayı denetleyen sıkıca kontrol eden yasalarla bir hale yola sokulabilmelidir..