Kuveyttürk m0bil1

TÜRKİYE, PARİS İKLİM ANLAŞMASI'NI ONAYLAYARAK İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İLE MÜCADELESİNE DEVAM EDECEK

Türkiye Cuma 24 Eylül 2021 11:55

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Birleşmiş Milletler 76'ncı Genel Kurulu'nda Paris İklim Anlaşması'nın onaylanacağını açıklamasıyla Türkiye'nin 2015'den bu yana sürdürdüğü iklim değişikliği ile mücadelesinden taviz verilmeyeceği vurgulandı.

Türkiye, Paris İklim Anlaşması'nı onaylayarak iklim değişikliği ile mücadelesine devam edecek

Paris Anlaşması, Aralık 2015'te Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) 21. Taraflar Konferansı'nda kabul edildi.

Türkiye'nin 22 Nisan 2016'da 175 ülkeyle birlikte imzaladığı anlaşma, 4 Kasım 2016'da yürürlüğe girdi. BMİDÇS'e taraf 197 ülkenin imzası bulunan anlaşmaya Eritre, Irak, İran, Libya, Yemen ve Türkiye taraf olmadı.

Türkiye'nin BMİDÇS'in gelişmiş ülkeler kategorisini oluşturan Ek-1 listesinden çıkarılmayı ve gelişmekte olan ülkeler kategorisinde yer almayı talep etmesi, anlaşmanın bugüne kadar onaylamamasının nedenlerinden biri olarak görüldü.

Dünyanın ilk kapsamlı iklim anlaşması olarak tarihi önem taşıyan Paris Anlaşması'nı onaylayan ülkelerin, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırmak ve 2050'ye kadar sera gazı emisyonlarını sıfırlamak için taahhütlerini hayata geçirmesi gerekiyor. Bu hedef petrol, kömür gibi fosil yakıt kullanımının azaltarak, yenilenebilir enerjiye yönelmeyi de beraberinde getiriyor.

Gelişmiş ve gelişmekte ülkelerin ulusal katkı beyanları ile emisyon azaltım ve sınırlama hedefleri koymasının istendiği anlaşma çerçevesinde, kararların uygulanması gözden geçiriliyor ve tüm tarafların çalışmaları izleniyor.

Glasgow 26. Taraflar Konferansı'nda eksik konuların tamamlanması bekleniyor

Türkiye, ulusal katkı niyetini 30 Eylül 2015'de BM Sözleşme Sekretaryasına sundu. Türkiye’nin ulusal katkı niyetinde, sera gazı emisyonlarının 2030'da yüzde 21 oranına kadar artıştan azaltım yapması öngörülüyor.

Paris İklim Anlaşması'nın uygulama kurallarının büyük çoğunluğu belirlenmekle birlikte bazı önemli konular üzerinde uzlaşı sağlanamaması nedeniyle halen düzenlenemediği kaydediliyor.

İskoçya'nın Glasgow kentinde 30 Ekim-12 Kasım 2021 tarihleri arasında düzenlenmesi planlanan 26. Taraflar Konferansı'nda (COP26) Paris İklim Anlaşması'ndaki eksik konuların tamamlanması bekleniyor. Böylece COP26, Paris Anlaşması sonrası genel değerlendirmenin yapılacağı ilk zirve olacak. Zirvede, Türkiye beklentilerini ve taleplerini yenileyecek.

Ek-2'de yer almayan Türkiye Yeşil İklim Fonu'ndan faydalanamayacak

Anlaşmanın Ek-2 listesinde yer almadığından Yeşil İklim Fonu'ndan yararlanamayan Türkiye, taraf olması durumunda, iklim finansmanı sağlayan diğer fonlar ve çok taraflı bankalara erişimde sıkıntı çekmeyecek ve yeni oluşan uluslararası emisyon piyasalarında ticaret yapabilme imkanından yararlanacak.

Öte yandan tüm bunlarla birlikte Paris Anlaşması hükümlerine uyulmaması halinde, herhangi bir yaptırım bulunmuyor.

"Türkiye, taahhüdünü en iyi şekilde yerine getiriyor"

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, atmosfere salınan sera gazının azaltımını sağlamak amacıyla yapılan Paris İklim Anlaşması'nın, 2020-2030 yılları arasında geçerli olacağını bildirdi.

Bu anlaşmaya göre 2015 yılının eylül ayının sonuna kadar bütün dünya devletlerinin 2020-2030 yılları arasında bu konuya ilişkin ne yapmak istediklerini BM'ye bildirdiklerini anımsatan Kurnaz, şöyle devam etti:

"Bildirdiğimize göre, 2030 yılında 1175 milyon ton sera gazı salacağımızı söyledik ve eğer uluslararası finans kaynaklarından faydalanabilirsek bunu yüzde 21'e kadar azaltabileceğimizi beyan ettik. Bunun dışında bir taahhüdümüz yok. Türkiye, taahhüdünü en iyi şekilde yerine getiriyor. 2015-2030 yılına kadar ne kadar sera gazı salacağımızı ve ne kadar azaltım yapacağımızı da bildirdik BM'ye. Şu anda söylediğimiz her şeyi yerine getiriyoruz. Türkiye'de zaten bu taahhüde göre üstüne düşeni yapıyor. Özellikle bir gecede 5-10 kömürlü termik santrali hizmete sokmadığımız müddetçe, biz sözlerimizi 2030'a kadar yerine getireceğiz. Aynen bu şekilde devam ediyor olmamız yeterli."

"'Yeni bir kömürlü termik santral yapmayacağız' demek dev bir adımdır"

Kurnaz, Paris İklim Anlaşması kapsamında, iki önemli nokta olduğuna işaret ederek, Anlaşmanın verilen taahhütleri her beş senede bir iyileştirmek zorunluluğu getirdiğini ama Türkiye'nin taahhüdünü henüz yenilemediğini, anlaşmayı onayladığı anda eskisinden daha iyi olan bir taahhüt vermesi gerektiğini söyledi.

Kurnaz, "Biz, 'sera gazı emisyonunu yüzde 21'e kadar düşüreceğiz.' demiştik, 'yüzde 25'e kadar düşüreceğiz' diyebiliriz. Bir öncekini iyileştirmiş oluruz. Bunun için özel, ağır bir çaba göstermemize gerek yok. AB, bize, 'Eğer siz Paris Anlaşması'nı Meclisten geçirmeyecek olursanız, AB ile yapacağınız ticarette zorlanacaksınız.' diyor. Bizim bu Anlaşmayı Meclisten geçirmemiz ileride karşımıza çıkabilecek sorunlara karşı kendimizi biraz daha güvence altına almamız anlamına geliyor." değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye'nin Ek-1 listesinden çıkmasının anlaşmaya taraf olan tüm devletlerin oy birliğine bağlı olduğunu belirten Kurnaz, "Tüm dünya bizim dostumuz olmadığından buna itiraz eden ülkeler olacaktır. Bizden çok daha önemli şeyler isteyecektir bu konu karşılığında. Şu an için Ek-1'den çıkmamız mümkün görünmüyor." dedi.

Prof. Dr. Kurnaz, kömür ve fosil yakıtların azaltımı konusuna da değinerek, "En azından yeni kömüre moratoryum koyabiliriz. Eski kömüre bir şey yapmıyor olsak bile 'Yeni bir kömürlü termik santral yapmayacağız' demek çok önemli, hatta dev bir adımdır. Bunu yapabiliriz, çünkü kömürlü termik santraller şu anda pahalı. Güneş, rüzgar hatta doğalgaz çok çok daha ucuz." diye konuştu.

"Sanayiciye uluslararası destek bulmakta zorlanıyorduk"

İklim Değişikliği Politika ve Araştırma Derneği Başkanı Dr. Baran Bozoğlu da Türkiye'nin sera gazı salınımının yüzde 72'sinin sanayi ve enerji sektöründen kaynaklı olduğunu belirterek, anlaşmanın Mecliste onaylanmasından sonra sanayicinin enerjide dönüşüme gitmesi gerektiğine dikkati çekti.

Bozoğlu, taahhüdün yerine getirilmesi için gerekli olan yenilenebilir enerjiye yönelik dönüşümün, AB Yeşil Mutabakat çerçevesinde zaten yapılmak istendiğinin altını çizerek, AB Yeşil Mutabakatının zaten Paris İklim Anlaşması'na dayandırılarak hazırlandığını anımsattı.

Bozoğlu, şunları kaydetti:

"Paris İklim Anlaşması'na taraf olunmadığı zaman, sanayiciye uluslararası destek bulmakta zorlanıyorduk. Taraf olarak daha çok desteği bulabileceğiz. Anlaşma kapsamında, Yeşil İklim Fonu kuruldu ama Türkiye, Ek-1'de yer aldığından yararlanamayacak. Geçtiğimiz günlerde de bunun için çalışıldı Türkiye'nin bu listeden çıkarılması noktasında. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yaptığı müzakerelerle, Almanya ve Fransa Kalkınma Bankaları ile yapılan görüşmelerde 3 milyar dolarlık kredi desteğinin alınması araştırılıyordu. Alternatif iklim finansman kaynakları var. Bu noktada Paris İklim Anlaşması'na taraf olmak önemliydi."

ABONE OL