UYUM PAKETİNDE NELER OLACAK?

Siyaset Perşembe 18 Ocak 2018 03:00

AK Parti, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine uyum hazırlıklarına hız verdi. Uyum kapsamında Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükler Hakkında Kanun, Milletvekili Seçim Kanunu, Siyasi Partiler Kanunu ve Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun başta olmak üzere 30'dan fazla kanunda değişiklik yapılacak.

Uyum paketinde neler olacak?

ANKARA (YENİBİRLİK)

Anayasa’nın “Seçim kanunlarında yapılan değişiklikler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmaz” hükmü nedeniyle ilk düzenlemeler yerel seçimlerle ilgili yapılacak. Oluşturulan beş komisyondan “Siyasi Partiler ve Seçim Mevzuatının Uyarlanması” ile “Yerel Yönetimler” komisyonları yapılacak değişikliklerle ilgili çalışmalarında önemli mesafe katetti.

BELEDİYELERİN STATÜSÜ DEĞİŞİYOR

Yerel yönetimlerle ilgili uyum değişiklikleri kapsamında, il özel idareleri, il genel meclisi, belediye meclisleri ve muhtarlıkların yetki ve görevleri yeni sisteme uygun şekilde yapılandırılacak. Taslak çalışmada nüfusu 300 binin üzerinde olan illerin “bütün şehir” statüsüne alınması değerlendiriliyor. İl belediyelerinin tüm mülki sınırlardan sorumlu olması, imar ve şehir planlamasını tek elden yapması öngörülüyor. Büyükşehir belediyelerinde il özel idareleri daha önce kaldırılmıştı. Yapılacak düzenlemeyle halen faaliyet gösteren 51 ildeki özel idarelerin kapatılması ve görevlerinin belediyelere devredilmesi planlanıyor. AK Parti kaynakları yapılacak bu düzenlemelerle birlikte bürokrasiden kaynaklı sıkıntıların aşılacağını, belediyelerin gelirlerinin artacağını, hizmet sunumunun hızlanacağını ve kalitenin artacağını ifade ediyor.

BELEDİYE BAŞKANI, MECLİS BAŞKANI OLAMAYACAK

Şehir merkezleri yakınında bulunanlar dışında kalan belde belediyelerinin ilçeye dönüştürülmesi ya da birleştirilmesi gündemde. Bu yolla özellikle köylerdeki ruhsat ve iskan sorunlarının çözülmesi amaçlanıyor. Çalışmada, belediye başkanlarının aynı zamanda belediye meclisi başkanı da olması hükmünün kaldırılması, belediye meclislerinin daha etkin hale getirilmesi, imar kararları başta olmak üzere denetimlerin artırılması amaçlanıyor. Anayasa değişikliyle getirilen 18 yaşında seçilebilme düzenlemesi de ilk paket içinde yer alacak.

KRİTİK KURUMLAR CUMHURBAŞKANINA BAĞLANACAK

Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemiyle birlikte Başbakanlık kalkacağı için bağlı kuruluşlarla birlikte, Başbakan’ın görev ve yetkileri paylaştırılacak. Kritik kuruluşlarla birlikte yetkilerin önemli bir bölümü doğrudan Cumhurbaşkanına devredilecek. Bir bölümü de Bakanlıklara ve Cumhurbaşkanı yardımcılarına dağıtılacak.

“100 BİN İMZA”DA KİMLİK TESPİTİ

Uyum komisyonu çalışmalarında, 100 bin imza ile cumhurbaşkanlığına aday olunabilmesine ilişkin düzenlemede imza vereceklerin kimlik tespitinde hangi kurumun yetkili olacağı da gündemde. Muhalefet, masrafların fazlalığı nedeniyle tespitin noterler üzerinden yapılmasına karşı çıkarken, noterlik hizmet ücretinin cumhurbaşkanlığı seçimiyle sınırlı olmak kaydıyla düşürülmesi gündemde. Diğer alternatif ise il ya da ilçe seçim kurullarının görevlendirilmesi. Düzenlemeyle ilgili son kararı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın vermesi bekleniyor.

SEÇİM BARAJI KORUNACAK

AK Parti seçim barajı ve seçim sistemiyle ilgili yapılacak değişikliklerde ise acele etmezken, konunun kamuoyunda tartışılmasını istiyor. Yüzde 10’luk seçim barajının kaldırılması ya da düşürülmesine sıcak bakılmazken, seçim sistemiyle ilgili alternatifler ise değerlendiriliyor. AK Parti mevcut sistemin devam etmesi, dar bölge ve daraltılmış bölge seçeneklerini masada tutuyor. MHP’nin dar bölge sistemine “mezhepçilik, etnik yapı, ağalık” gibi çekinceler nedeniyle karşı çıkması nedeniyle mevcut sistemin devam etmesi seçeneği ağırlık kazanıyor. Seçim barajı ve seçim sistemiyle ilgili düzenlemelerin AK Parti MHP arasında oluşturulan “İttifak komisyonu”nda da gündeme gelmesi bekleniyor.